خرید صندوق های ETF


عاطفه چوپان نویسنده میهمان

صندوق سرمایه‌گذاری‌

صندوق سرمایه‌گذاری‌ یا Mutual Fund مجموعه‌ای از سهام، اوراق مشارکت و سایر اوراق بهادار است که فرصت سرمایه‌گذاری واسطه‌ای را برای شما بوجود می‌آورد. اینجا جدول مقایسه بهترین صندوق سرمایه گذاری را مشاهده می‌کنید.

[توضیح پس از جدول رتبه بندی صندوق های سرمایه گذاری را حتما بخوانید]

مقایسه

صندوق سرمایه‌گذاری چیست؟

قبل از اینکه بدانید بهترین صندوق سرمایه گذاری (بهترین صندوق درآمد ثابت یا سهامی) کدام است و صندوق‌های سرمایه گذاری پرسود را با هم مقایسه کنید، باید ابتدا از تعریف آن بدانید؛ صندوق سرمایه‌گذاری یا Mutual Fund مجموعه‌ای از سهام، اوراق مشارکت و سایر اوراق بهادار است که فرصت سرمایه گذاری واسطه‌ای را برای شما بوجود می‌آورد.

اغلب افرادی که قصد سرمایه‌گذاری غیرمستقیم و با حداقل ریسک در بورس را دارند، جامعه هدف صندوق‌ها محسوب می‌شوند و درواقع صندوق‌های سرمایه‌گذاری که زیر نظر سازمان بورس و برخی بانک‌ها و موسسه‌های اعتباری فعالیت می‌کنند، نقش واسطه مالی را برای این افراد ایفا می‌کنند تا سرمایه‌گذاری کم ریسک‌تر و حرفه‌ای‌تری داشته باشند. در حال حاضر سرمایه گذاری در لیست صندوق های سرمایه گذاری در بازار بورس ایران آنقدر مفصل است که مجموع سرمایه‌های آن به بیش از ۱۱۵۰۰۰ میلیارد تومان رسیده.

شما برای سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها و بررسی سود صندوق خرید صندوق های ETF های سرمایه گذاری نیاز به دانش حرفه‌ای بورس نخواهید داشت. علاوه بر این زمان زیادی هم از شما نخواهد گرفت و درگیر کارهای اداری و مالی چندانی نیستید، چرا که بیشتر موارد توسط مدیر و متولی صندوق سرمایه گذاری انجام می‌شود.

با حداقل مبلغ نیز می‌توانید در صندوق‌ها سرمایه‌گذاری کنید و در کمترین مدت می‌توانید واحد سرمایه‌گذاری خود را نقد کنید.

مقایسه و انواع صندوق های سرمایه گذاری

صندوق‌های سرمایه‌گذاری را به‌واسطه نوع سرمایه‌گذاری و ترکیب دارایی‌ها که دارند و اهدافی که دنبال می‌کنند می‌توان دسته‌بندی کرد. صندوق سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت، صندوق سرمایه‌گذاری سهامی، صندوق سرمایه‌گذاری مختلط، صندوق قابل معامله، صندوق‌های نیکوکاری، صندوق مبتنی بر طلا، صندوق‌های بازارگردان ازجمله آن‌ها هستند که در بین آن‌ها صندوق‌های درآمد ثابت، سهامی و مختلط در اولویت سرمایه‌گذاری برای سرمایه‌گذاران هستند.

  • صندوق سرمایه گذاری درآمد ثابت
  • صندوق سرمایه‌گذاری در سهام
  • صندوق سرمایه‌گذاری مختلط
  • صندوق قابل معامله (ETF)
  • صندوق‌های نیکوکاری
  • صندوق‌های تأمین مالی
  • صندوق‌های اختصاصی بازارگردان

صندوق درآمد ثابت

اگر به دنبال سرمایه‌گذاری با کمترین ریسک ممکن هستید، صندوق‌های با درآمد ثابت بهترین انتخاب برای شماست. بیشترین حجم دارایی این صندوق‌ها (بعضاً تا 90 درصد) در قالب سپرده‌های بانکی، گواهی سپرده بانکی اوراق مشارکت و سایر اوراق بهادار سرمایه‌گذاری می‌شود. ضمن اینکه بخش اندکی از دارایی صندوق نیز در بورس سرمایه می‌شود. سود غالبا تضمین‌شده این صندوق‌ها در مقاطع عمدتاً در مقاطع یک‌ماهه و بعضاً در مقاطع سه‌ماهه پرداخت می‌شود.

مشتریانی که به هر دلیل در کوتاه‌ترین زمان ممکن (حداقل یک ماه) نیاز به دریافت سرمایه خود باشند، به‌راحتی می‌توانند با ابطال واحدهای خود، سرمایه‌شان را به‌صورت نقدی دریافت کنند.

صندوق سهامی

با توجه به اینکه حداکثر دارایی‌های این صندوق (حداقل 70 درصد) به‌صورت سهام در بورس سرمایه‌گذاری می‌شود، امکان تضمین حداقل سود برای مشتریان وجود ندارد و به همین دلیل ریسک سرمایه‌گذاری در آن بالاست. این صندوق بیشتر مدنظر آن دسته از سرمایه‌گذارانی است که اهل ریسک هستند و تمایل دارند باواسطه قرار دادن صندوق سرمایه‌گذاری و استفاده از تجربیات کارشناسان و مدیران صندوق در بورس فعالیت داشته باشند.

اگرچه ریسک صندوق های سرمایه گذاری بورسی نسبت به صندوق درآمد ثابت بیشتر است و تضمین حداقل سود وجود ندارد اما این شانس برای سرمایه‌گذاران وجود دارد که بازدهی و سود بیشتری را نصیب خودشان کنند.

صندوق سرمایه‌گذاری مختلط

اگر برای سرمایه‌گذاری حد وسطی از ریسک‌پذیری را دارید، صندوق مختلط بهترین انتخاب برای شما خواهد بود. در این صندوق، حداقل 40 درصد از میزان دارایی‌ها به‌صورت سپرده بانکی و اوراق مشارکت و مابقی دارایی‌ها در بورس سرمایه‌گذاری می‌شود. با توجه به سرمایه‌گذاری بخشی از دارایی‌ها در بورس، سود تضمین‌شده در این صندوق وجود ندارد اما احتمال سوددهی بیشتر نسبت به صندوق درآمد ثابت وجود دارد.

چطور در صندوق‌های سرمایه‌گذاری واحد بخریم؟

برای سرمایه‌گذاری در بهترین صندوق های سرمایه‌گذاری باید به تعداد حداقل سرمایه‌گذاری که در هرکدام از صندوق‌ها متفاوت است، واحد (Unit) سرمایه‌گذاری توسط متقاضی خریداری شود که قیمت آن در زمان پذیره‌نویسی حدود 100 هزار تومان و پس از آن برابر با ارزش روز واحدهای سرمایه‌گذاری است.

برای انجام امور احراز هویت شما باید همراه با مدارک شناسایی خود به دفاتر کارگزاری یا شعب منتخب صندوق مراجعه و بعد از انجام پر کردن فرم‌های لازم، به‌صورت اینترنتی تعداد واحد لازم را با توجه به میزان مبلغی که برای سرمایه‌گذاری در نظر گرفته‌اید، خریداری کنید. نکته مهم اینکه قیمت صدور (خرید) واحدهای سرمایه‌گذاری شما بر اساس NAV اولین روز کاری پس از ارائه درخواستتان محاسبه می‌شود و مبلغ واریزی شما علی‌الحساب است.

چطور صدور (خرید) بهتری انجام دهیم؟
قطعاً برای افرادی که تمایل به سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری دارند این سؤال پیش‌آمده که چطور می‌توانند، بهترین انتخاب را در بین صندوق‌های سرمایه‌گذاری (بهترین صندوق درآمد ثابت یا بهترین صندوق سهامی یا بهترین صندوق مختلط) داشته باشند؟

بدون شک بررسی عملکرد هفتگی، ماهانه، سه‌ماهه و سالانه صندوق‌ها می‌تواند کمک بزرگی برای مقایسه صندوق‌ها باشد. بررسی روند نوسانات صندوق‌ها از طریق نمودارهای NAV که در سایت اکثر صندوق‌ها قابل‌دسترسی است و همچنین مقایسه میزان ترکیب دارایی صندوق‌ها می‌تواند نقشه راه خوبی برای یک انتخاب خوب و کم‌ریسک‌تر باشد.

همین جدول مقایسه صندوق سرمایه گذاری که در بالا می‌بینید یکی از روش‌های مناسب بررسی و انتخاب بهترین صندوق سرمایه گذاری است.

منظور از ضامن نقد شوندگی چیست؟
اینکه هر زمان شما برای نقد شدن واحدهای خریداری‌شده اراده کنید و در کمترین زمان ممکن پول خود را از صندوق خارج کنید، یکی از مزیت‌های مهم صندوق‌های سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود. درواقع هنگام فروش واحدهای سرمایه‌گذاری خود، شما در جایگاه فروشنده و ضامن نقد شوندگی صندوق در جایگاه خریدار قرار می‌گیرد و در زمان تعیین‌شده در قرارداد (24 تا 72 ساعت کاری) سرمایه شما تبدیل به پول نقد می‌شود.

ضمن اینکه در برخی صندوق‌ها پرداخت حداقل سود تضمین‌شده نیز، دارای ضمانت است. در حال حاضر در خصوص اینکه بانک‌ها می‌توانند ضامن نقد شوندگی صندوق‌های سرمایه‌گذاری باشند یا خیر، قوانین و مقررات اجرایی یکسانی وجود ندارد و درحالی‌که بسیاری از صندوق‌ها اعلام می‌کنند که امکان ضمانت از سوی بانک‌ها وجود ندارد، برخی صندوق‌ها همچنان ضامن نقد شوندگی خودشان را بانک‌های عامل مربوطه اعلام می‌کنند.

ارزش خالص دارایی‌ها (NAV) چیست؟
مبلغی که برای خریدوفروش (صدور و ابطال) هر واحد صندوق لازم است اصطلاحاً NAV صندوق گفته می‌شود که همان ارزش خالص دارایی‌های صندوق است.

NAV یا همان ارزش کل دارایی‌های یک صندوق پس از کسر بدهی‌های آن بر تعداد واحدهای صندوق تقسیم می‌شود. یعنی اگر بدهی‌های صندوق را از کل دارایی‌های آن کم کنیم و عدد حاصل را بر تعداد واحدهای منتشرشده آن صندوق تقسیم کنیم، عددی که به دست می‌آید تعیین‌کننده قیمت هر واحد (unit) صندوق است.

ارزش خالص دارایی‌های صندوق سرمایه‌گذاری در پایان هرروز محاسبه و از تقسیم مابه‌التفاوت دارایی‌ها و بدهی‌ها بر تعداد واحدهای منتشره، ارزش هر واحد سرمایه‌گذاری مشخص می‌شود که بر اساس این قیمت شخص می‌تواند اوراق جدید خریداری و یا اوراق قبلی خود را ابطال کند.

هزینه ابطال چیست؟

دارنده واحد (unit) هر زمان که بخواهد می‌تواند برای ابطال واحدها و نقد کردن سرمایه خود اقدام کند. هزینه ابطال، نحوه پرداخت و بازه زمانی تعیین‌شده برای پرداخت سرمایه شما بر مبنای اساسنامه و امیدنامه صندوق خواهد بود. در برخی صندوق‌ها ابطال واحدها هیچ هزینه‌ای برای مشتری ندارد اما برخی صندوق‌ها هزینه‌ای بابت ابطال واحدها از مشتریان دریافت می‌کنند که مبلغ ثابت آن 2000 تومان بابت هر گواهی سرمایه‌گذاری است.

ضمن اینکه هزینه متغیر ابطال نیز بر اساس زمان‌بندی ابطال (فاصله صدور و ابطال و مدت‌زمان سرمایه‌گذاری) تحت عنوان تعجیل در خروج در امید نامه صندوق‌ها تعیین و دریافت می‌شود. هزینه ابطال متغیر سرمایه‌گذارانی که مدت سرمایه‌گذاری آن‌ها کمتر از 90 روز است بین 1 تا 5 درصد نسبت به قیمت ابطال دریافت خواهد شد.

زمان ابطال واحد هزینه ابطال متغیر
کمتر از 7 روز از صدور 5 درصد قیمت ابطال
بین 7 تا 15 روز بعد از صدور 4 درصد قیمت ابطال
بین 15 تا 30 روز بعد از صدور 3 درصد قیمت ابطال
بین 30 تا 60 روز بعد از صدور 2 درصد قیمت ابطال
بین 60 تا 90 روز بعد از صدور 1 درصد قیمت ابطال

قیمت ابطال واحد سرمایه‌گذاری چطور تعیین می‌شود؟

اگر شما تصمیم به ابطال واحدهای سرمایه‌گذاری خودی در صندوق سرمایه‌گذاری را گرفته باشید، قیمت واحدهای شما بر مبنای قیمت ابطال روز بعد از ارائه درخواست ابطال، محاسبه می‌شود. به‌طور مثال اگر شما روز شنبه درخواست ابطال واحدهای سرمایه‌گذاری خود را به صندوق اعلام کنید، قیمت واحدهای شما برای ابطال به قیمت روز یکشنبه واحد محاسبه خواهد شد.

منشاء سود صندوق سرمایه‌گذاری کجاست؟

با خرید واحدهای سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلف سودها مختلفی به سرمایه شما تعلق می‌گیرد. سود حاصل از محل افزایش ارزش خالص دارایی‌ها ((NAV، دریافت سود تقسیمی سالانه صندوق و دریافت سود سرمایه‌ای حاصل از خریدوفروش اوراق بهادار توسط صندوق با توجه به مندرجات امیدنامه و اساسنامه آن‌ها در مقاطع تعیین‌شده پرداخت خواهد شد. بسیاری از صندوق‌ها نیز این شرایط را برای مشتریان خود به وجود آورده‌اند خرید صندوق های ETF خرید صندوق های ETF تا به‌جای دریافت سود نقدی و با تبدیل سود به واحدهای جدید، میزان سرمایه خود را افزایش دهند.

امیدنامه صندوق سرمایه‌گذاری چیست؟

بامطالعه امیدنامه صندوق، می‌توانید در جریان سیاست کاری و برنامه‌ریزی صورت گرفته برای آینده پول سرمایه‌گذاری شده شما در صندوق‌های سرمایه قرار بگیرید. در امید نامه صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌توانید اطلاعاتی چون: انواع کارمزدها (مدیریت، فروش، ابطال) واحدها و سهام، مهم‌ترین ریسک‌هایی که سرمایه‌گذاران در طی سرمایه‌گذاری در این صندوق با خرید صندوق های ETF آن روبه‌رو خواهند شد، اسامی مدیران و میزان سرمایه‌گذاری حقوق و دستمزد آن‌ها، ضامنین، نحوه پرداخت سود و… پیدا کنید.

بهترین صندوق سرمایه گذاری کدام است؟

دقت کنید که صندوق‌ها انواع مختلفی دارند و صندوقی مناسب است که بانک اصل پول را تضمین کرده باشد. صندوق‌ها ممکن است حداقلی از سود را تضمین کرده باشند. اگر تضمین حداقل سود برای صندوق وجود نداشته باشد در شرایط خاص که بازدهی صندوق کاهش پیدا کند سود شما هم می‌تواند کم شود و بانک و صندوق سرمایه‌گذاری تعهدی در این مورد ندارند.

صندوق‌ها معمولاً پیش‌بینی سودی دارند که همان عددی است که معمولاً در بانک به شما اعلام می‌شود. اما سود قطعی صندوق می‌تواند با این عدد تفاوت داشته باشد.

میانگین بازدهی صندوق
اطلاع خیلی مفیدی که پیش از سرمایه‌گذاری در هر صندوق، میانگین بازدهی صندوق در طول چند ماه گذشته است. دو صندوق دو بانک مختلف ممکن است پیش‌بینی سود یکسانی داشته باشند اما با تحقیق در مورد عملکرد چند ماه گذشتهٔ آن‌ها می‌توانید ببینید که در کدام‌یک سود بیشتری می‌توانید کسب کنید. اطلاعات به‌روز مربوط به میانگین سود صندوق‌های سرمایه‌گذاری بانک‌ها و دیگر آمار مربوط به آن‌ها را می‌توانید در بخش صندوق سرمایه‌گذاری رده مشاهده کنید.

هزینه و مدت ابطال
اگر می‌خواهید در صندوق سرمایه‌گذاری بانکی پول بگذارید حتماً در مورد مدت‌زمان و هزینه ابطال اطلاعات کافی کسب کنید. برخی صندوق‌ها برای ابطال سرمایه‌گذاری ممکن است هزینه‌ای در نظر بگیرند. این هزینه ممکن است رقمی ثابت به ازای هر واحد سرمایه‌گذاری 100 هزارتومانی باشد و یا ممکن است که پول شما برای مدتی مثلاً یک ماه در حسابی مسدود شود. مطمئن شوید که حالت برداشت بدون جریمه و هزینه ابطال به چه صورت است. در مورد مدت ابطال و اینکه دقیقاً چند روز بعد پول در حسابتان است هم اطمینان حاصل کنید. دقت کنید که تعداد روزی که به شما اعلام می‌شود روز کاری است و روزهای تعطیل و آخر هفته‌ها را در نظر نگیرید.

دوره بازپرداخت سود
دوره بازپرداخت سود هم از دیگر مواردی است که باید به آن توجه کنید. درحالی‌که بیشتر صندوق‌ها به‌صورت ماهانه سود پرداخت می‌کنند ممکن است صندوقی سودش را هر سه ماه پرداخت کند. به‌علاوه ممکن است بتوانید بین دوره‌های مختلف پرداخت سود هم انتخابی داشته باشید. طبیعی است که صورت وجود چنین شرایطی با انتخاب دوره‌های طولانی‌تر، سود بیشتری برای شما در نظر گرفته می‌شود.

روز پرداخت سود هم لزوماً اول ماه نیست. بنابراین اگر این موضوع برای شما اهمیت دارد در این مورد هم حتماً سؤال کنید.

صندوق قابل معامله ETF چیست؟ چطور در این صندوق ها سرمایه را معامله کنیم؟

صندوق قابل معامله ETF یکی از انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری است. سرمایه‌گذاری از طریق صندوق ها یکی از راه های سرمایه‌گذاری غیرمستقیم است. تحلیل بازار و مدیریت سبد سرمایه‌گذاری نیازمند زمان و آگاهی است. افراد زیادی مشتاق به سرمایه‌گذاری در بورس هستند اما دانش و یا زمان کافی برای آن ندارند. سرمایه‌گذاری در صندوق ها رایج ترین راه برای این افراد است. صندوق های سرمایه‌گذاری شامل ترکیب متنوعی از دارایی ها هستند که توسط تیم تحلیلگران صندوق انتخاب و مدیریت می‌شوند. سرمایه‌گذاران در ازای پرداخت وجه صاحب واحدهای صندوق می‌شوند. هر یک از این واحد ها چکیده ای از کل دارایی های صندوق است. افراد با مبالغ سرمایه‌گذاری اندک میتوانند با خرید واحد های صندوق، در ترکیبی از دارایی های مختلف سرمایه‌گذاری کنند.

صندوق ها انواع مختلفی دارند. در مقاله انواع صندوق های سرمایه‌گذاری به توضیح کامل درباره انواع صندوق ها پرداخته‌ایم. در این مقاله میخواهیم به طور اختصاصی به موضوع صندوق های قابل معامله (ETF) بپردازیم. در ادامه ضمن تعریف صندوق های قابل معامله، از ویژگی های آن برای شما میگوییم و شما را برای انتخاب صندوق و سرمایه‌گذاری در آن راهنمایی میکنیم.

صندوق قابل معامله (ETF) چیست؟

EXCHANGE TRADED FUND یا همان ETF یکی از انواع صندوق های سرمایه‌گذاری است. صندوق قابل معامله متشکل از سهام و سایر اوراق، به عنوان دارایی های پایه است. همچنین مانند سهام در بورس داد و ستد میشود.

به بیان دیگر ETF ها سبدی متشکل از سهام متنوع هستند که خود به شکل تک سهم در بورس معامله می‌شوند. ساعات معامله آن‌ها از 9 الی 12:30، روزهای شنبه تا چهارشنبه در بازار سهام است. در نتیجه علاوه بر تاثیر تغییر قیمت دارایی های پایه بر ارزش صندوق، تغییرات عرضه و تقاضا هم بر واحدهای صندوق تاثیرگذار است. همین امر باعث شده صندوق های قابل معامله نقدشوندگی بالایی داشته باشند و ارزش دارایی ها به صورت لحظه ای محاسبه شود، نه با تاخیر.

صندوق قابل معامله چیست؟

ETFها چه ویژگی هایی دارند؟

  • ETF ها دوره زمانی مشخصی ندارند بلکه به صورت نامحدود فعالیت میکنند.
  • ETF ها هیچ نرخ سود مشخص یا تضمین شده ای ندارند.
  • به صاحبان واحد های این نوع از صندوق ها سود تقسیمی تعلق نمیگیرد. آنچه به دست میاد حاصل اختلاف قیمت خرید و فروش ETF ها است.
  • از جهت ترکیب دارایی های ریسکی و بدون ریسک، این صندوق ها شامل انواع صندوق های سرمایه‌گذاری هستند. مثل صندوق درآمد ثابت قابل معامله، صندوق سهامی قابل معامله و صندوق مختلط قابل معامله
  • اغلب ETF ها مانند صندوق های شاخصی عمده دارایی های خود را صرف سرمایه‌گذاری در یکی از شاخص های بازار بورس میکنند.

ETF چیست

ETF ها با صندوق های مشترک سرمایه‌گذاری چه تفاوت هایی دارند؟

بین ETF ها و سایر صندوق های سرمایه‌گذاری تفاوت هایی وجود دارد. این تفاوت ها در مجموع باعث شده تا ابزارهای سرمایه‌گذاری متنوع‌تر شوند. سرمایه‌گذاران ‌می‌توانند با توجه به سلایق و منفعت خود، بین طیف وسیعی از ابزارها انتخاب کنند.

  • اصلی ترین تفاوت ETF و سایر صندوق ها در شیوه معامله آن هاست. ETF ها همچون سهام و از طریق کارگزاری ها معامله می‌شوند. در حالیکه برای معامله دیگر صندوق ها باید به سراغ مراجع صندوق مورد نظر بروید.
  • یکی از دیگر تفاوت های مهم، هزینه کمترETF ها نسبت به سایر صندوق هاست. در نتیجه ETF ها ارزان‌تر قیمت گذاری می‌شوند.
  • تفاوت دیگر این است که صندوق های مشترک سرمایه‌گذاری مشمول مالیات هستند. اما طبق قانون صندوق‌های ETF معاف از مالیات هستند.
  • صندوق‌های ETF ابزار نوینی هستند که از سال 1392 در ایران آغاز به کار کردند. در حالیکه صندوق های مشترک سرمایه‌گذاری از سال 1387 در ایران پا گرفتند و بالغ بر 10 سال سابقه فعالیت دارند.
  • صندوق های سرمایه‌گذاری مشترک گردش مالی بیشتری نسبت به ETF ها دارند.

ETF ها چه مزایایی دارند؟

نقدشوندگی بالا

باتوجه به اینکه صندوق های قابل معامله پیوسته قیمت‌گذاری می‌شوند، ارزش خالص دارایی (NAV) این صندوق ها هر ۲ دقیقه یک‌بار به‌روزرسانی می‌شود. در حالیکه برای خرید و فروش واحدهای سایر صندوق ها (غیرقابل معامله) باید تا روز بعد منتظر مشخص شدن قیمت واحدها بمانید. هم‌چنین معامله این صندوق ها در بورس باعث شده تا مثل فروش سهام، ظرف کمتر از سه روز پول خود را در حساب شخصیتان داشته باشید. به علاوه، در صندوق های ETF مشکل بازخرید وجود ندارد و همین مسئله باعث می‌شود تا ETF ها از نقدشوندگی بالایی برخوردار باشند.

واحدهای صندوق های قابل معامله ارزان تر از صندوق های غیرقابل معامله ارزشگذاری شده

با معامله ETFها در بورس، بخشی از هزینه های معاملاتی از صندوق به کارگزاری منتقل می‌شود. در نتیجه صندوق های قابل معامله ارزان‌تر از صندوق های غیرقابل معامله قیمت گذاری شده‌اند.

معافیت مالیاتی

خرید و فروش واحدهای صندوق های قابل معامله معاف از مالیات است. شما در هنگام معامله تنها کارمزد خرید و فروش می‌پردازید.

سرمایه‌گذاری با سرمایه کم‌تر

قیمت هر واحد صندوق های قابل معامله (ETF) ارزان‌تر است. این موضوع باعث می‌شود تا صاحبان سرمایه های اندک امکان سرمایه‌گذاری در این صندوق ها را داشته باشند.

شفافیت

تغییر مدام قیمت واحد ها نشان از تاثیرپذیری سریع و حساسیت آن ها دارد. این حساسیت در تغییر قیمت ها مشهود است.

سادگی و سهولت معامله

ETF ها روزانه و به صورت آنلاین از طریق سامانه کارگزاری منتخب شما معامله می‌شوند. در نتیجه معامله را برای شما راحت‌تر میکنند.

صندوق های قابل معامله (ETF) چه ویژگی هایی دارند؟

ETF ها چه معایبی دارند؟

معامله ETF ها در بورس برای سرمایه‌گذاران هیجانی که به پیروی از دیگران معامله میکنند خطرناک است. این دسته از سرمایه‌گذاران به محض اطلاع از تغییرات قیمت اقدام به معامله میکنند. این در صورتی است که همچین رفتاری را میان سرمایه‌گذاران صندوق های غیرقابل معامله نمی‌بینیم. چرا که آن ها با افق زمانی میان مدت و یا بلند مدت اقدام به سرمایه‌گذاری میکنند.

کارمزد کارگزاری ها

باتوجه به اینکه ETF ها مانند سهام در بورس معامله می‌شوند، برای معامله آن ها باید عضو کارگزاری باشید و کارمزد معاملاتی پرداخت کنید.

فاصله قیمت و NAV

Net Asset Value یا همان NAV به معنای ارزش خالص دارایی است. مقدار NAV برابر با حاصل اختلاف مجموع دارایی‌ها و بدهی‌های صندوق تقسیم بر تعداد کل واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق است. NAV آماری همان NAV ابطال صندوق است. یعنی شما واحد های صندوق را به قیمت NAV آن بفروش میرسانید.خرید صندوق های ETF

به مبلغی که برای خرید واحدهای صندوق پرداخته می‌شود NAV صدور می‌گوییم. همچنین به مبلغی که سرمایه‌گذاردر ازای فروش هر واحد سرمایه‌گذار به دست می‌آورد، NAV ابطال گفته می‌شود. لازم است بدانید که NAV صدور از NAV ابطال اندکی بیشتر است. این اختلاف قیمت به دلیل محاسبه کارمزد و هزینه های صندوق است.

صندوق های ETF رکنی به عنوان بازارگردان دارند. بازارگردانی به معنای تنظیم عرضه و تقاضا و از بین بردن شکاف بین آن ها است. هدف بازارگردان ها از بین بردن صف های خرید و فروش و شفاف سازی بازار سرمایه است. حضور کارامد بازارگردان ها باعث می‌شود تا سرمایه‌گذاران نگران عدم نقدشوندگی سهام خود نباشند.

اما اگر بازارگردان ها به خوبی عمل نکنند، قیمت ابطال واحد های صندوق با NAV آن متفاوت خواهد بود. یعنی فروشنده نمیتواند واحد های صندوق را به ارزش واقعی آن یا همان NAV آن به فروش برساند. پس ناچار خواهد بود آن را به قیمتی کمتر از ارزش واقعی سهام بفروشد. در این صورت به فروشنده ریسک بالایی تحمیل خواهد شد. یا بالعکس. ممکن است صندوق به قیمتی بالاتر از ارزش واقعی خود معامله شود و خریدار متحمل ریسک باشد.

در زمان نگارش این مقاله صندوق دارایکم با اختلافی بیشتر از 5 هزار تومان از NAV ابطال خود معامله می‌شود. همانطور که در تصویر زیر از سایت tsetmc مشاهده میکنید.

برای کاهش خطرات این‌چنینی پیشنهاد میکنیم پیش از معامله صندوق ها تفاوت قیمت معامله و NAV را در نظر بگیرید.

تفاوت قیمت و NAV صندوق ها

منظور از صندوق ETF دولتی چیست؟

طبق سیاست های دولت مبنی بر واگذاری سهام بخش های دولتی به مردم و گسترش خصوصی سازی، صندوق هایی متشکل از سهام بخش های دولتی به شکل صندوق های قابل معامله (ETF) به سرمایه‌گذاران ارائه می‌شود. به طور مثال صندوق واسطه گری مالی یکم یا همان دارا یکم در سال ۱۳۹۹ عرضه شد.این صندوق متشکل از سهام بانکهای ملت، تجارت، صادرات و شرکتهای بیمه البرز و بیمه اتکایی امین است.

از مزایای این صندوق ها تخفیفی است که در زمان پذیره نویسی به سرمایه‌گذاران ارائه میشود.

چگونه ETF بخریم؟

تا به این جا صندوق های قابل معامله را تعریف کردیم و از ویژگی آن ها گفتیم. اما چطور این صندوق ها را معامله کنیم؟

گام اول- انتخاب ETF

برای شناسایی ETF ها می‌توانید به سایت سازمان بورس، بخش صندوق‌های چشم بورس و سایت فیپیران مراجعه کنید. تا اطلاعات تمام صندوق های ETF از طریق این سایت‌ها قابل مشاهده است. از جمله اطلاعات مربوط به بازدهی و عملکرد صندوق، تعداد واحدهای در اختیار سرمایه‌گذاران، مدیران صندوق، اساسنامه و امیدنامه صندوق

با بررسی عملکرد و بازده ای ETF ها میتوانید از کیفیت عملکرد آن ها مطلع شوید. ETF ها در ایران سابقه طولانی ندارند. اما همچنان می‌توان گفت عملکرد گذشته یک صندوق معیار مناسبی برای ارزیابی اعتبار آن است.

گام دوم – مراجعه به کارگزاری

برای خرید و فروش سهام ETF باید عضو یک کارگزاری باشید. لذا باید فرایند سجام، احراز هویت و دریافت کد بورسی را طی کرده باشید. سپس از طریق کارگزاری می‌توانید اقدام به معامله واحدهای ETF کنید.

البته برای معامله برخی از ETF ها از جمله ETF های دولتی صرفا نیازی به داشتن کد بورسی نیست. پذیره نویسی واحدهای ETF برای اشخاص فاقد کد بورسی، از طریق درگاه‌‌های غیرحضوری و یا حضوری بانک‌های منتخب انجام می‌شود.

گام سوم- معامله از طریق سامانه کارگزاری

گفتیم که ETF ها مثل تک سهم در بورس معامله می‌شوند. لذا شما میتوانید از طریق سامانه کارگزاری خود سفارش خرید یا فروش واحد های ETF را ثبت کنید.

صندوق ETF چیست؟

عاطفه چوپان نویسنده میهمان

زمان مطالعه : 6 دقیقه

صندوق ETF

برای بوکمارک این نوشته وارد شوید

در این مطلب می‌خوانید

بازار سهام یکی از بازارهای مهم برای سرمایه‌گذاری است که فعالیت در آن نیازمند دانش زیادی است. بنابراین اگر قصد سرمایه‌گذاری در بورس را دارید اما وقت و تخصص کافی ندارید، می‌توانید کار را به صندوق‌های سرمایه‌گذاری بسپارید.

صندوق ETF چیست؟

صندوق‌های سرمایه‌گذاری تیم‌های تخصصی دارند که مرتباً‌ بازار را پایش کرده و سهام سودآور را شناسایی می‌کنند و در ازای این کار از شما کارمزد دریافت می‌کنند. یک نوع از این صندوق‌ها به صندوق‌های قابل معامله در بورس یا ETF معروفند. به طور کلی صندوق‌های سرمایه‌گذاری دو دسته هستند. یا در بورس قابل معامله‌اند یا نیستند. صندوق‌های قابل معامله به ETF معروفند. در این حالت شرکت سرمایه‌گذاری، یک سبد از سهام‌های مختلف آماده کرده و افراد خودشان می‌توانند بین ساعت ۹ تا ۱۵ سبد مورد نظر را در بورس معامله کنند.

اگر دنبال فعالیت در بازار سهام البته بدون متحمل شدن ریسک زیاد، هزینه معاملات فراوان و پیچیدگی‌های مختلف آن باشیم؛ صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) می‌تواند بهترین انتخاب باشد. صندوق‌های قابل معامله در بورس نسبت به خرید و فروش مستقیم سهام با همه مزایایش، هزینه، ریسک و پیچیدگی کمتری دارند.

صندوق ETF، صندوقی است که خرید و فروش واحدهای آن از طریق سامانه معاملاتی آنلاین کارگزاری‌ها امکان‌پذیر خرید صندوق های ETF است. به عبارت دیگر صندوق‌‌های ETF مانند سهام شرکت‌ها هستند. این صندوق‌ها با نماد مربوط به خود در تابلوی معاملاتی مانند معامله سهام عادی، قابل خرید و فروش هستند.

سبد صندوق‌های قابل معامله در بورس از سهام شرکت‌های مختلف تشکیل شده‌اند و این کار توسط افراد متخصص تحت عنوان مدیریت سرمایه‌گذاری صندوق انجام گرفته است. از این رو نیازی نیست که دائماً پیگیر روند قیمت سهام شرکت‌های مذکور در بازار باشیم.

وجود سهام مختلف از صنایع مختلف در پرتفوی (سبد سهام) سبب می‌شود در حالی که در یک صنعت روند کاهشی باشد و در صنعت دیگر روند افزایشی، ریسک کل سرمایه‌گذاری با تنوع سهام در صندوق خنثی شود. در حقیقت ما با یک معامله می‌توانیم در بخش گسترده‌ای از بازار سهام حاضر باشیم.

انواع صندوق‌های ETF

صندوق قابل معامله در بورس یا ETF انواع متنوعی دارد. در بازار سرمایه ایران برخی از این صندوق‌ها وجود دارند. انتخاب نوع ETF به روحیه و انتظار سرمایه‌گذار بستگی دارد.

  • صندوق با درآمد ثابت: صندوق با درآمد ثابت قابل معامله در بورس نیز نوعی از ETF است که در آن میزان و مقدار رشد مشخص شده است. به این معنی که اگر یک واحد از این صندوق‌ها را بخرید، مقدار مشخصی درآمد کسب می‌کنید و اگر بخواهید واحد خود را برای مدت‌ زمانی کوتاه نگه‌دارید، بازدهی کوچک‌تر از بازدهی سالانه به دست می‌آورید. در این حالت صندوق ضامن اصل پول و سود شما است. در صندوق‌ درآمد ثابت حداقل ۷۰ درصد از دارایی‌ها اوراق مشارکت بانکی، سپرده بانکی یا سایر اوراق با درآمد ثابت مانند اوراق خزانه هستند.
  • صندوق سهام: صندوق قابل معامله در بورس از نوع سهامی، همان‌طور که از نامش پیداست از تعدادی سهم مختلف تشکیل می‌شود. در این حالت نیز شرکت اصل پول شما را تضمین می‌کند اما اگر اصل پول تضمین شود، مدیریت صندوق ضامن زیان صندوق است نه سود آن. البته در برخی صندوق‌های سهام اینگونه نیست و سرمایه‌گذار هم در سود شریک است و هم در زیان. گفتنی است که ۷۰ درصد دارایی این صندوق‌ها از سهام تشکیل می‌شود.
  • صندوق مختلط: صندوق مختلط، مخلوطی از دو حالت قبلی است. درواقع حداقل ۴۰ درصد از دارایی این صندوق‌ها را سهام و حداقل ۴۰ درصد را اوراق با درآمد ثابت تشکیل می‌دهند. ۲۰ درصد باقی‌مانده را از بین سهام یا اوراق انتخاب می‌کنند.
  • صندوق بازار خارجی: به غیر از صندوق ETF بازار داخلی، در کشورهای دیگر صندوق بازار خارجی هم وجود دارد. به عنوان مثال اگر بخواهید در بازار هلند سرمایه‌گذاری کنید، اما چیزی از وضعیت بازار هلند ندانید به جای استخدام مترجم یا ثبت‌نام در کلاس زبان هلندی، می‌توانید از ETF بازار خارجی استفاده کنید.
  • صندوق ارز: استفاده این نوع صندوق بیشتر در بازار فارکس مرسوم است. فارکس (Foreign Exchange Market) یک بازار نامتمرکز دو طرفه برای تبادل ارز خارجی‌ست. این بازار نرخ تبدیل ارز را برای همه ارزها تعیین می‌کند و در حال حاضر از نظر حجم معاملات بزرگترین بازار مالی در جهان است.
  • صندوق صنعتی: ETFهای صنعتی، نوعی از صندوق‌ها هستند که همه سهم‌های آن از یک صنعت خاص انتخاب می‌شوند مانند ETF صنعت فلزات.
  • صندوق کالایی: صندوق ETF کالایی به جای سهام و اوراق از کالا تشکیل می‌شوند. مثلا صندوق طلا، صندوق فلزات گران‌بها، صندوق فلزات غیرگران‌بها و… .

مزایای صندوق ETF

ETF را می‌توان در بازار بورس معامله کرد. به همین دلیل یکی از روش‌های بسیار ساده سرمایه‌گذاری به شمار می‌رود. همچنین هزینه کمتری را به دلیل داشتن واحدهای ارزان نسبت به صندوق‌های مشترک دارد. بازده مشابهی را با وجود داشتن هزینه کمتر نسبت به بقیه صندوق‌ها دارد و با وجود داشتن قابلیت بازگردانی، بستر لازم برای امکان افزایش نقدشوندگی واحدهای صندوق فراهم شده است.

سهام در آن‎‌ها متنوع است. یعنی صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله این امکان را فراهم می‌کند تا سرمایه‌گذاران سهام صنایع مختلفی را در یک سبد جای دهند. علاوه بر این ETF در زمان و انرژی صرفه‌جویی می‌کند. چرا که برای خرید همه سهام‌های یک سبد خاص، پول و تلاش زیادی صرف می‌شود، اما فقط با کلیک روی یک دکمه می‌شود صندوق قابل معامله را به سبد خرید اضافه کرد.

همچنین قابلیت خرید و فروش آنلاین از مزیت‌های بدیهی و لازم ETF در دنیای دیجیتال امروز است که باعث استفاده بهینه و به روز بودن این نوع سرمایه‌گذاری می‌شود.

صندوق‌های قابل معامله دارای شفافیت بالایی هستند. هر فردی که به اینترنت متصل باشد قادر خواهد بود تا تغییرات قیمت روی هر یک از ETFهای خاص را در بورس مشاهده کند. علاوه بر این نکته باید گفت منابع صندوق روز به روز برای عموم اطلاع‌رسانی می‌شود که این برخلاف سایر صندوق‌ها است که به صورت ماهانه و یا هر چند ماه یک بار اقدام به افشای این اطلاعات می‌کنند.

معاملات واحدهای صندوق ETF معافیت مالیاتی دارند که این خود از بارزترین مزایای ETF برای سهامداران خواهد بود.

معایب صندوق ETF

صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله معایب زیادی ندارند و همین نکته می‌تواند به شما یادآوری کند که دلیل روند رو به رشد ETF چیست. اما مانند هر روش دیگری نکاتی هست که باید به آن‌ها توجه لازم را داشت.

در معامله واحد‌های ETF باید هزینه‌های معاملاتی آن را پرداخت کرد که این هزینه‌ها شامل هزینه کارمزد کارگزاری‌های آنلاین است. هرچند که این هزینه در معاملات سهام نیز وجود دارد.

مانند هر اوراق بهادار دیگری، قیمت واحد‌های صندوق‌های قابل معامله می‌تواند تحت تاثیر هیجان افراد تازه‌کار قرار گیرد و با توجه به نوسانات عرضه و تقاضای بازار دست‌خوش تغییرات بسیاری شود.

البته که این مسائل در بازار بورس همواره وجود دارد و امری طبیعی به شمار می‌آید. یکی از محدودیت‌های صندوق ETF به دلیل معامله شدن مانند سهام این است که امکان دارد تا قبل از ناپدیدی آربیتراژ و برقراری تعادل به قیمت‌های متفاوت از NAV معامله شوند.

صندوق قابل معامله (ETF)

RjkcN8Qnexq2z01JLBqJxvCHwGgkBldhQJlLoB2S.jpg

ETF مخفف عبارت Exchange Traded Fund به معنی صندوق قابل معامله در بورس است؛ واحد سرمایه‌گذاری این نوع صندوق‌ها مشابه سهام عادی است و به راحتی قابل خرید و فروش می‌باشند؛ یعنی هر درصد از واحدهای کل یک صندوق را تهیه کنیم، به همان نسبت از کل سرمایه‌گذاری صندوق بهره‌مند می‌شویم و چون قیمت این واحدها ارزان می‌باشد، گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد. دولت‌ها به منظور کاهش تصدی‌گری، افزایش بهره‌وری، افزایش کارایی اقتصاد به واسطه مشارکت افراد، کاهش دخالت دولت در راستای افزایش توان رقابت کسب و کارها و بالا بردن روحیه پس‌انداز و سرمایه‌گذاری در افراد جامعه اقدام به خصوصی‌سازی و واگذاری سهام خود در شرکت‌ها می‌نمایند. صندوق‌های قابل معامله را می‌توان یک دارایی ارزشمند در سبد دارایی هر سرمایه‌گذار (از مدیران مالی بزرگترین سازمان‌ها گرفته تا یک سرمایه‌گذار مبتدی که تازه کار خود را شروع کرده‌ است.) قلمداد کرد که سهام آن‌ها مانند سهام شرکت‌های عمومی، در بورس اوراق بهادار قابل معامله است.

پس از معرفی صندوق‌های قابل معامله در بورس در سال 1993، بازار جهانی اين نـوع صـندوق‌هـا، رشد فزاينده‌ای را تجربه كرد؛ زیرا این امکان را به سرمایه‌گذاران می‌دهد تا بدون درگیری با معاملات و صرف سرمایه زیاد، اوراق متنوعی را خریداری کنند. هدف صندوق‌های سرمایه‌گذاری، کسب بازدهی برابر با بازده یک شاخص از طریق سرمایه‌گذاری بر روی اوراق بهادار تشکیل‌دهنده آن شاخص می‌باشد. فعالیت صندوق‌های قابل معامله، سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار یا دارایی فیزیکی است که به عنوان دارایی پایه صندوق در نظر گرفته می‌شود.

فرایند سرمایه‌گذاری در ETF چگونه است؟

صندوق‌های سرمایه‌گذاری زمانی تأسیس می‌شوند که مجوز ایجاد ثبت صندوق را از سازمان بورس دریافت کنند. روند سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها بدین صورت است که تأمین‌کننده، صندوقی از سهام متنوع را ایجاد می‌کند و پس از آن مشارکت‌کننده مجاز، می‌تواند سهام صندوق را در بازار ثانویه و به وسیله کارگزار، به سرمایه‌گذاران خرد عرضه کند.

به طور خلاصه، فرآیند سرمایه‌گذاری در صندوق‌ قابل معامله دارای مراحل زیر است:

- ارائه دهنده ETF شامل سبدی از دارایی‌ها از جمله سهام، اوراق قرصه و غیره می‌باشد.
- سرمایه‌گذاران می‌توانند، سبدی از آن سهام را (مانند سهام یک شرکت) خریداری کنند.
- خریداران و فروشندگان، سهام را در طول روز معامله می‌کنند.

سرمایه‌گذاران برای فروش سهام صندوق از دو طریق اقدام می‌کنند:

1. فروش سهام صندوق در بورس برای سرمایه‌گذاران خرد و سرمایه‌گذاران نهادی
2. فروش واحد ایجاد به صندوق (بازخرید واحدهای ایجاد، توسط صندوق)

مزایا و معایب صندوق قابل معامله چیست؟

از مزایای صندوق‌های ETF می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

- سرمایه‌گذاری در آن‌ بسیار ساده است و توانایی معامله در بورس را دارد (انعطاف‌پذیری برای خرید و فروش).
- هزینه آن نسبت به صندوق‌های مشترک کمتر است.
- بازده مشابهی نسبت به سایر صندوق‌ها دارند.
- صندوق قابل معامله به سرمایه‌گذاران این امکان را می‌دهد که سهام صنایع متنوعی را در یک سبد داشته باشند.
- با دسترسی به اینترنت، می‌توان تغییرات قیمت را برای ETF خاص در بورس جست‌وجو کرد. منابع صندوق هر روز برای عموم افشا می‌شود (این اتفاق برای صندوق سرمایه‌گذاری مشترک ماهانه یا چندماهه رخ می‌دهد).
- معاملات واحدهای صندوق‌های قابل معامله معافیت مالیاتی دارند.

انواع صندوق‌ ETF

صندوق‌های مختلط: در این نوع صندوق حداقل۴۰ درصد از دارایی را سهام و حداقل ۴۰ درصد را اوراق با درآمد ثابت (مثل سپرده) تشکیل می‌دهد. 20 درصد باقی‌مانده می‌تواند از بین سهام یا اوراق انتخاب شود.

صندوق بازار خارجی: در بسیاری از کشورها صندوق بازار خارجی وجود دارد. ممکن است به هر دلیل بخواهید در بازار اروپا سرمایه‌گذاری کنید. اما چیزی از وضعیت بازار اروپا ندانید و نتوانید صورت‌های مالی را که به زبان انگلیسی هستند، بخوانید. در این صورت بجای استخدام مترجم یا ثبت‌نام در کلاس زبان انگلیسی، می‌توانید از ETF بازار خارجی (Foreign Market) استفاده کنید.

صندوق ارز: ETF ارز از دیگر انواع این صندوق‌ها است. بیشتر دارایی این صندوق‌ها را ارز تشکیل می‌دهد. استفاده از ETF ارزی در بازار فارکس مرسوم است.

صندوق صنعتی: ETFهای صنعتی به این صورت است که تمامی سهم‌های آن از یک صنعت انتخاب می‌شوند. فرض کنید که می‌دانید صنعت فلزات رشد خواهد کرد. اما نمی‌دانید کدام شرکت‌ها از این رشد بهره‌مند می‌شوند. برای همین می‌توانید بر روی ETF صنعت فلزات سرمایه‌گذاری کنید. در این صندوق سهام شرکت‌هایی که در صنعت فلزات فعالیت می‌کنند، یافت می‌شود.

صندوق خرسی یا صندوق معکوس: یک نوع بسیار جالب ETF ، ETF معکوس یا ETF خرسی (Inverse ETF or Bear ETF) است. در این نوع از صندوق‌ها، تعداد سهم‌های بد از سهم‌های خوب بیشتر می‌باشد.

صندوق سرمایه گذاری قابل معامله یا ETF چیست و چه مزایایی دارد؟

صندوق سرمایه گذاری قابل معامله یا etf

صندوق‌های سرمایه گذاری مشترک، یکی از روش‌های پرطرفدار سرمایه‌ گذاری است که از ریسک معقولی برخوردار بوده و افراد می‌توانند به‌صورت بلندمدت انتظار بازدهی معقولی را از آن داشته باشند و یکی از آن ها صندوق سرمایه گذاری قابل معامله یا ETF است. صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک با هدف مدیریت حرفه‌ای وجوه و کسب بازدهی مناسب از طریق تجمیع سرمایه‌ افراد و سرمایه‌گذاری در اوراق‌بهادار، تشکیل شده‌اند و در سطح جهان تنوع بالایی دارند. به طور کلی، صندوق‌ها، در سه دسته از ابزارهای مالی سرمایه ‌گذاری می‌کنند که عبارتند از:

  • اوراق دارایی (سهام)
  • اوراق بدهی (اوراق قرضه شرکتی)
  • اوراق مشارکت دولتی (بدون ریسک)

بازده و واحدهای این ابزارها، با استفاده از ارزش خالص دارایی یا NAV ارزیابی و قیمت‌گذاری می‌‌شود. ارزش خالص دارایی Net Asset Value (NAV)، برابر است با مجموع تمام دارایی‌ها منهای تمام بدهی‌هایی که در یک سبد قرار می‌گیرد، تقسیم بر تعداد واحدهای سرمایه‌گذاری در صندوق. یکی از معروف‌ترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری، صندوق سرمایه گذاری قابل معامله در بورس (EXCHANGE TRADED FUND) یا ETF نام دارد که مانند یک سهم در بازار سرمایه معامله و قیمت آن از طریق مکانیزم عرضه و تقاضا تعیین می‌گردد. آن‌ها، ساختاری شبیه صندوق سرمایه گذاری مشترک داشته و در بازار بورس اوراق بهادار و با قیمتی نزدیک به NAV دادوستد می‌شوند. ارزش مبنای هر واحد سرمایه گذاری در صندوق‌های قابل معامله ۱۰٫۰۰۰ ریال است و NAV آن‌ها هر ۲ دقیقه یک‌بار محاسبه می‌گردد. دوره فعالیت آن‌ها، به‌صورت نامحدود بوده و حداقل و حداکثری برای سرمایه‌گذاری افراد حقیقی و حقوقی در نظر گرفته نشده است. بازخرید واحدهای آن‌ها در کوتاه‌مدت بدون پرداخت جریمه امکان‌پذیر بوده و دوره پرداخت وجه بازخرید واحدها حداکثر یک روز کاری است. به همین دلیل، نقدینگی و شفافیت قیمتی نسبتاً بالایی دارند.

تاریخچه پیدایش صندوق سرمایه گذاری قابل معامله (ETF)

پیشینه شکل‌گیری این صندوق‌ها، به بحران مالی سال ۱۹۸۷ بازمی‌گردد. در سال ۱۹۸۷ روز دوشنبه که به دوشنبه سیاه معروف است شاخص داوجونز ۵۰۸ واحد یا ۲۲٫۶۱ درصد سقوط کرد و باعث وارد آمدن زیان ۵۰۰ میلیارد دلاری به سرمایه‌گذاران در بورس شد. سرمایه‌گذاران صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک در آن سال به این دلیل که برای کشف قیمت واحدهای خود و فروش آن باید تا پایان آن روز منتظر می‌ماندند، بیشترین ضرر را متحمل شدند. ازاینجا بود که ایده اولیه ایجاد صندوق قابل معامله مطرح شد. در تاریخ ۲۹ ژوئن سال ۱۹۹۳ اسپایدر (SPDR) که در حال حاضر بزرگ‌ترین ETF جهان است کار خود را آغاز نمود. سرمایه‌گذاری اصلی آن روی طلا است. در حال حاضر صندوق قابل معامله آرمان سپهر آشنا به‌عنوان قدیمی‌ترین صندوق بورسی کشور در حال فعالیت است؛ که در تاریخ ۰۷/۰۶/۱۳۹۲ فعالیت خود را آغاز نمود.

صندوق سرمایه گذاری قابل معامله یا etf

ویژگی های صندوق های قابل معامله

ETF به سه دسته سرمایه‌گذاری در سهام، سرمایه‌گذاری مختلط و سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت تقسیم‌بندی می‌شوند. تفاوت این سه نوع، علاوه بر استراتژی معاملاتی آن‌ها، در کارمزد خریدوفروش آن‌ها است. ازجمله ویژگی‌های آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. به‌صورت آنلاین در بورس قابل معامله هستند
  2. دربرگیرنده تمامی انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری دیگر است. (درآمد ثابت – سهامی – مختلط – طلا – شاخصی و …)
  3. NAV آن‌ها هر ۲ دقیقه یک‌بار به‌روزرسانی می‌شود، بنابراین لازم نیست برای خریدوفروش واحدهای خود مانند صندوق‌های غیرقابل معامله منتظر کشف قیمت تا روز بعد بمانید.
  4. خریدوفروش آن‌ها معاف از مالیات است.
  5. کارمزدها
  6. کارمزد ETF از نوع درآمد ثابت فقط شامل کارمزد خریدوفروش واحد می‌شود کارمزد خرید ۰٫۰۰۰۷۲۵ و کارمزد فروش هم ۰٫۰۰۰۷۲۵ ضرب در کل قیمت خرید یا فروش است و درمجموع کارمزد خریدوفروش ۰٫۰۰۱۴۵ است.
  7. کارمزد ETF از نوع سهامی فقط شامل کارمزد خریدوفروش واحد می‌شود کارمزد خرید ۰٫۰۰۴۶۴ و کارمزد فروش هم ۰٫۰۰۴۷۵ ضرب در کل قیمت خرید یا فروش است و درمجموع کارمزد خریدوفروش ۰٫۰۰۹۳۹ است.
  8. کارمزد EFT از نوع مختلط فقط شامل کارمزد خریدوفروش واحد می‌شود کارمزد خرید ۰٫۰۰۲۴۳ و کارمزد فروش هم ۰٫۰۰۲۶۴ ضرب در کل قیمت خرید یا فروش است و درمجموع کارمزد خریدوفروش ۰٫۰۰۵۰۷ است.
  9. همچنین هزینه‌های عملیاتی ETF در مقایسه با سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک به دلیل انتقال هزینه‌های ارائه خدمات مشتری از صندوق به کارگزاری، کمتر است. مانند اغلب صندوق‌های غیرقابل معامله ضامن نقد شوندگی ندارد و در عوض رکن جدیدی به‌عنوان بازار گردان، فراهم آوردن نقد شوندگی آن‌ها را بر عهده دارد و در مواقعی که عرضه‌کننده‌ای وجود ندارد یا تقاضای دیگری وجود نداشته باشد خریدوفروش واحدها را انجام می‌دهد.
  10. تأسیس و فعالیت آن‌ها تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار است، بنابراین شفافیت اطلاعاتی قابل‌توجهی دارند.
  11. تفاوت اصلی EFT با صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک افزایش نقد شوندگی با بهره‌گیری از پتانسیل بازار بورس است.
  12. ترکیب دارایی‌های صندوق‌های بورسی
  13. هر نوع از صندوق‌های سرمایه‌گذاری درآمد ثابت، سهامی، مبتنی بر طلا، شاخصی و مختلط می‌توانند به‌صورت قابل معامله در بازار بورس ارائه شوند. آن‌ها با توجه به نوع فعالیتشان ترکیب دارایی متفاوتی دارند. مثلاً خرید صندوق های ETF ترکیب دارایی ETF سهامی مشابه صندوق‌های سهامی است و یا ETF شاخصی پیرو ترکیب دارایی استاندارد صندوق‌های شاخصی هستند و تنها تفاوت آنها با نوع معمولی آن در نوع ارائه و خریدوفروش آن‌ها است.

صندوق سرمایه گذاری قابل معامله یا etf

ETF برای چه افرادی مناسب است؟

این سرمایه‌گذاری، می‌تواند برای همه مناسب باشد چون هم امکان بهره‌مندی از تنوع سبد خرید و هم کاهش میزان ریسک‌پذیری در این صندوق‌ها وجود دارد. علاوه بر این، سرمایه‌گذاری در آن برای افرادی که علاقه‌مند به بازار سهام هستند، جذاب است؛ اما باید توجه کرد که صبر داشتن بسیار مهم است و حداقل باید مدت ۶ ماه زمان گذاشت تا به بازده مناسبی رسید.

صندوق سرمایه گذاری قابل معامله یا etf

مزایای صندوق قابل معامله (ETF) چیست؟

۱- خرید و فروش آسان و نقد شوندگی خوب

واحدهای سرمایه‌گذاری آن ها به‌آسانی و به‌صورت آنلاین قابل معامله هستند این قابلیت از بزرگ‌ترین مزیت این نوع از صندوق‌ها است که آن‌ها را خرید صندوق های ETF قابل‌رقابت با سرمایه‌گذاری در بازار سهام است. همچنین زمان بازپرداخت مبلغ فروش این واحدها حداکثر ظرف مدت ۳ روز به‌حساب مشتری انتقال می‌یابد؛ بنابراین آن‌ها نقد شوندگی بهتری نسبت به نوع غیرقابل معامله خود را دارند.

۲- محاسبه NAV آنی

میزان NAV یا ارزش خالص دارایی‌های صندوق‌ها معمولاً برای روز کاری بعد محاسبه می‌شود یعنی برای خرید یک واحد سرمایه‌گذاری آن‌ها باید قیمت فردا آن واحد محاسبه شود ولی در ETF میزان NAV هر دو دقیقه محاسبه می‌شود و برای خرید آنلاین و محاسبه قیمت هر واحد مشکلی وجود ندارد.

۳- معافیت مالیاتی

طبق قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به‌منظور تسهیل اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی، خریدوفروش واحدهای سرمایه‌گذاری ETF معاف از مالیات است؛ و همان‌گونه که قبلاً ذکر شد برای خریدوفروش این واحدها هیچ‌گونه مبلغی جز کارمزد خریدوفروش دریافت نمی‌شود.

۴- بدون نیاز به صف خریدوفروش

درست است که ساز و کار سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها مشابه بازار سهام است اما سرمایه‌گذاران برای معامله واحدهای آن‌ها نیازی به منتظر بودن در صف خرید و یا فروش ندارند و به‌صورت آنی قابل معامله هستند.

۵- شفافیت

صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله در طول روز و هنگامی‌که بازارها باز هستند، خریدوفروش می‌شوند. قیمت‌گذاری سهام آن‌ها در طول ساعت کاری بورس به‌صورت پیوسته است؛ بنابراین سرمایه‌گذاران آنها در لحظه می‌دانند چه مبلغی برای خرید سهام پرداخت کرده یا چه مبلغی برای فروش سهام دریافت می‌کنند.
شفافیت احتمال تقلب یا سوءاستفاده از طرف مدیران صندوق را کاهش می‌دهد.

۶- هزینه‌های پایین‌تر

هزینه‌های عملیاتی صندوق بورسی نسبت به صندوق سرمایه‌گذاری غیرقابل معامله کمتر است. دلیل آن انتقال هزینه‌های ارائه خدمات مشتری از صندوق به کارگزاری است.

۷- معایب ETF چیست؟

امکان خریدوفروش لحظه‌ای در بورس همان‌طور که می‌تواند به‌عنوان مزیت این نوع صندوق‌ها مطرح شود اما در شرایطی می‌تواند برای سرمایه‌گذاران نوپا که کمتر توانایی کنترل هیجانات خود را دارند زیان‌آور باشد، چون برای دستیابی به بازدهی مطلوب نیاز به‌صرف زمان مناسب است؛ اما افراد تازه‌کار شاید کند بودن و یا ضرر کوتاه‌مدت احتمالی را نتوانند تحمل کنند و با ضرر سرمایه خود را خارج کنند. درصورتی‌که ذات سرمایه‌گذاری در صندوق‌های غیرقابل معامله در بورس بر اساس سرمایه‌گذاری میان‌مدت و یا بلندمدت است.

۸- انواع ETFها

در دنیا انواع متنوعی از آن‌ها وجود دارد که به‌خوبی متنوع شده‌اند و این اجازه را می‌دهند تا یک پرتفوی با تنوع خوب با سرمایه‌گذاری در چند ETF حاصل شود.
یک صندوق ممکن است دارایی‌ها متفاوتی داشته باشد. به‌عنوان‌مثال یک ETF ممکن است ترکیبی از سهام، سپرده بانکی، شمش طلا، اوراق خزانه دولتی، مقداری پول نقد، سکه، ارز یا ترکیبی از تمامی این موارد داشته باشد. انتخاب نوع ETF به روحیه و انتظار بازدهی افراد بستگی دارد. برای خرید آنها بهتر است دیدگاه میان‌مدت و بلندمدت (بیش از ۶ ماه) وجود داشته باشد.

لیست صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله در بورس

در حال حاضر ۲۹ ETF در کشور فعالیت می‌کنند که از میان آن‌ها ۱۲ عدد با درآمد ثابت، ۸ عدد سهامی، ۴ عدد طلا، ۳ عدد مختلط و ۲ عدد شاخصی هستند. برای اطلاع از لیست صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله در بورس، می‌توانید به سایت سازمان بورس و اوراق بهادار، مراجعه کنید.

بهترین ETF را چگونه شناسایی کنیم؟

برای شروع سرمایه‌گذاری، باید کارنامه ETF را در بازه حداقل ۶ ماهه بررسی کنیم و بر اساس وضعیت فعالیت و میزان بازدهی، آن را انتخاب کنیم.
و سپس از طریق یک کارگزاری معتبر برای خرید واحدهای سرمایه‌گذاری اقدام کنید.

چگونه ETF بخریم؟

خرید واحدهای ETF، مستلزم دارا بودن کد معاملاتی فعال در سیستم شرکت سپرده‌گذاری مرکزی خرید صندوق های ETF است. واحدهای خریداری‌شده بانام هستند و گواهی خرید مربوطه توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه صادر می‌شوند. آن‌ها از تمام دفاتر کارگزاری‌ها و سامانه برخط معاملات قابل معامله هستند که این امر، سرمایه‌گذاری در ETF و خروج از آن را بسیار آسان نموده است. با خریدوفروش واحدهای این صندوق‌ها، درصدی به‌عنوان کارمزد معاملات از حساب سرمایه‌گذار کسر می‌گردد. ارزش خالص دارایی‌های این صندوق‌ها به لحظه محاسبه و به اطلاع سرمایه‌گذاران می‌رسد. آن ها معمولاً هیچ تقسیم سودی ندارند و همه سود سرمایه‌گذاری‌ در NAV آن خلاصه می‌شود. از دیگر مزیت‌های آن ها، ارزان بودن آن‌ها نسبت به سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک است؛ زیرا خریداران ETF از طریق کارگزاران بورس، معاملات خود را انجام می‌دهند و بنابراین هزینه‌های بازاریابی وجود ندارد و به دلیل اینکه بیش‌تر آن‌ها به شکل منفعل مدیریت می‌شوند، معمولاً هزینه‌های کمتری نسبت به سرمایه‌گذاری در صندوق‌های دیگر دارند.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.